I. Thông tin
cảnh báo rủi ro và bất cập thị trường
1. Bảo hiểm con người
- Bảo hiểm y tế bắt buộc đã chiếm phần lớn dân cư trong khi đó các
DNBH vẫn triển khai và tiếp tục cạnh tranh với nhau sản phẩm truyền thống rất kém
hấp dẫn.
- Du lịch trong nước và nước ngoài đang phát triển mạnh mẽ trong trong khi
các DNBH chưa có nhiều sản phẩm phục vụ cho các doanh nghiệp du lịch lữ
hành hoặc các điểm du lịch thu hút hàng ngàn hàng vạn người tham gia bảo hiểm
mỗi ngày.
- Sản phẩm bảo hiểm y tế và chăm sóc sức khỏe con người có sự chồng chéo
giữa phi nhân thọ và nhân thọ.
- Các DNBH chưa tuyên truyền và tiếp cận khai thác bảo hiểm với các tổ
chức kinh doanh du lịch mạo hiểm.
- Trục lợi bảo hiểm gia tăng trong khi nhiều sản phẩm bảo hiểm phụ thuộc
vào hồ sơ điều trị tại bệnh viện và chỉ lấy được bản sao (bản gốc để chi trả
bảo hiểm y tế, nên phải có biện pháp quản lý rủi ro này).
2. Nghiệp vụ bảo hiểm hàng hóa
- Tình trạng cạnh tranh bằng hạ phí bảo hiểm, không thu phí tàu già, giảm
mức khấu trừ (trong đó có tổn thất thương mại) vẫn tiếp tục gay gắt.
- Một số DNBH đã không khai thác bảo hiểm hàng xá vì không quản lý được
rủi ro cao, nay thấy những DNBH khác bảo hiểm hàng xá thành công đã quay lại để
cạnh tranh.
- Các khuyến cáo của Hiệp hội đưa ra nhưng DNBH vẫn không thận trọng, tiếp
tục mạo hiểm để cạnh tranh giành giật dịch vụ - khách hàng
- Một số DNBH chưa truy cập được mạng thông tin của Lloyd về tàu
hàng,
- Thực hiện TT 86 quy định về thu phí bảo hiểm hàng hóa xảy ra nhiều bất
cập với hợp đồng bao (thanh toán bù trừ hàng quý) bảo hiểm hàng hóa vận chuyển
thời gian ngắn hoặc hợp đồng bảo hiểm hàng hóa vận chuyển không quy định rõ
thời gian vận chuyển.
- Việc bắt giữ tàu trong nước gây thiệt hại về hàng hóa ảnh hưởng tới các
DNBH trong nước bảo hiểm cho con tàu đó, thậm chí còn kiện nhau ra tòa cần có
sự hợp tác giải quyết tranh chấp giữa DNBH hàng hóa với DNBH tàu khi phát sinh
trách nhiệm P&I.
3. Nghiệp vụ
bảo hiểm xe cơ giới
- Vẫn còn có DNBH tiếp tục cạnh tranh nhau bằng giảm phí bảo hiểm không
tương xứng rủi ro được bảo hiểm, hoặc chấp nhận những rủi ro mà tự mình không thể
quản lý được (mất phụ tùng, chịu chi phí thuê xe khác khi xe bảo hiểm đang sửa
chữa trong khi phụ thuộc vào tiến độ và chất lượng của gara sửa chữa…).
- Một số chi nhánh công ty thành viên của DNBH tiếp tục cạnh tranh trong
bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới bằng hạ phí, khuyến mại
hoặc chưa ghi đầy đủ nội dung trên giấy chứng nhận bảo hiểm, thu phí sau khi
cấp giấy chứng nhận bảo hiểm.
- Còn có hiện tượng sách nhiễu trong giải quyết, chậm trễ, cắt giảm tiền
bồi thường để báo chí phản ánh, khiếu kiện đến HHBHVN hoặc Cục Quản lý Giám sát
bảo hiểm.
- Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đã xảy ra những bất
cập như: thế nào là xe đang tham gia giao thông? Giải quyết bồi thường thiệt
hại về tài sản theo thỏa thuận của chủ xe và người bị thiệt hại? Khó khăn trong
việc lấy đầy đủ thông tin để ghi vào giấy chứng nhận bảo hiểm, khó khăn trong
việc lấy hồ sơ từ cơ quan công an (thời gian, nội dung và chi phí).
- Việc thực hiện TT 86 thu phí bảo hiểm sẽ gây khó khăn cho chủ xe sử dụng
vốn ngân sách nhà nước khi chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt và giải
ngân.
- Cần có cơ chế để DNBH thực hiện chính sách khách hàng theo thông lệ quốc
tế: giảm phí khi có số đông xe tham gia bảo hiểm, khi nhiều năm tham gia bảo hiểm
hoặc thưởng khi nhiều năm không có tổn thất.
- Một số DNBH phản ánh bồi thường thiệt hại về người của bảo hiểm bắt buộc
trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới rất cao chiếm đến 70% - 80% phí thu được.
4. Nghiệp vụ
bảo hiểm cháy nổ
- Cạnh tranh không lành mạnh vẫn diễn ra gay gắt thông qua việc hạ phí bảo
hiểm không tương xứng với rủi ro được chấp nhận bảo hiểm, giảm mức khấu trừ,
giảm loại trừ bảo hiểm, nhận thêm rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm của các nghiệp
vụ bảo hiểm khác.
- Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc được triển khai theo quy tắc, điều khoản tại
Quyết định 28 rất khó mở rộng bổ sung các điều khoản điều kiện bảo hiểm phù hợp
với nhu cầu của khách hàng trên thị trường thường áp dụng theo điều khoản của
ABI cho các trường hợp bảo hiểm cháy nổ và các rủi ro đặc biệt, bảo hiểm mọi
rủi ro (trong đó có rủi ro của bảo hiểm cháy nổ bắt buộc).
- Bán bảo hiểm qua đấu thầu làm các DNBH muốn thắng thầu phải cạnh tranh
phí bảo hiểm mở rộng điều kiện, điều khoản từ đó bất tuân thủ theo nguyên tắc
của bảo hiểm cháy nổ bắt buộc hoặc chấp nhận bảo hiểm với mức phí bảo hiểm không
tương xứng với rủi ro và những điều khoản điều kiện bảo hiểm được mở rộng bổ
sung đồng nghĩa với việc không cần đánh giá rủi ro để đưa ra mức phí chấp nhận
bảo hiểm.
- Việc triển khai bảo hiểm cháy nổ bắt buộc còn nhiều điểm bất cập: QĐ 28
có quy tắc điều khoản tương đối độc lập với đơn bảo hiểm tài sản (bảo hiểm cháy
nổ và rủi ro đặc biệt, bảo hiểm mọi rủi ro), nhiều đối tượng, cơ sở phải tham
gia bảo hiểm cháy nổ bắt buộc không có trong biểu phí, nhiều cơ sở thuộc diện
sử dụng ngân sách nhà nước chưa xây dựng nguồn chi để đóng phí hoặc chưa có
nguồn vốn ngân sách nhà nước để đóng phí bảo hiểm kịp thời đầy đủ theo TT 86. Nhiều
DNBH gộp nhiều tài sản của những doanh nghiệp lớn ở những vị trí khác nhau để
vượt ngưỡng 30 triệu USD thực hiện mức phí bảo hiểm thỏa thuận.
- Tình hình thiên tai gây bão, lụt, lũ xảy ra ở nước ta ngày càng nhiều và
cường độ ngày càng lớn nhưng các DNBH chưa thận trọng khi chấp nhận bảo hiểm
rủi ro này, nhất là bảo hiểm cả gián đoạn kinh doanh.
5. Bảo hiểm
tàu và trách nhiệm dân sự chủ tàu
- Bảo hiểm P&I tham gia với Hội quốc tế bị tăng phí cho từng DNBH,
từng đội tàu khác nhau trong khi DNBH tính phí cố định cho chủ tàu nên không đàm
phán tăng phí được, thiệt thòi về phí DNBH gánh chịu.
- Do khó khăn về tài chính, DNBH cho các chủ tàu, cơ sở đóng tàu nợ phí,
DNBH phải bỏ tiền ra đóng phí bảo hiểm cho hội viên và phí tái bảo hiểm đồng thời
mang nặng thêm công nợ. Nếu chủ tàu chuyển sang bảo hiểm tại một DNBH khác thì
nợ phí bảo hiểm lớn sẽ là nguy cơ nợ khó đòi. Chưa có sự hợp tác giữa các DNBH
trong xử lý khoản công nợ nói trên.
- Tình hình giông bão có nguy cơ gia tăng về số lượng và cường độ trong
khi nơi tàu tránh bão tại dải miền Trung chưa thực sự an toàn. Đã xảy ra nhiều
tổn thất khi tàu tránh bão neo đậu ven bờ biển miền Trung (va đập lẫn nhau hoặc
bị xô đẩy hẳn lên cạn) trong khi các DNBH tiếp tục cạnh tranh bằng hạ phí bảo
hiểm.
- Tình hình trục lợi bảo hiểm có dấu hiệu tăng khi chủ tàu gặp khó khăn về
tài chính và tàu nằm bờ không hoạt động không khai thác dễ dàng cho việc sửa
chữa không ảnh hưởng tới kinh doanh. Đặc biệt tàu đánh bắt xa bờ với tổn thất
toàn bộ khó có thể kiểm soát được.
- Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự người kinh doanh vận tải thủy nội
địa với hành khách và hàng hóa dễ cháy dễ nổ gần như bị lãng quên vì khó kiểm
soát được có kinh doanh hay không kinh doanh (giấy phép kinh doanh) và bị giới
hạn chỉ ở hàng dễ cháy dễ nổ.
- Nhà nước trợ giúp phí bảo hiểm tàu đánh bắt xa bờ và tai nạn thuyền viên
nhưng các DNBH chưa tiếp cận được cơ hội này vì thủ tục giải quyết tiền trợ
giúp do chính quyền địa phương cấp huyện và tỉnh thực hiện, trong khi số lượng
tàu cá có xu hướng giảm.
6. Nghiệp vụ
bảo hiểm kỹ thuật
- Xu thế bảo hiểm chuyên ngành dẫn tới độc quyền đã thể hiện rõ trong một
số ngành nghề: dầu khí, hàng không, than khoáng sản…
- Sự hơp tác của các DNBH chưa cao: nhiều công trình được đấu thầu để các DNBH
chấp nhận giành giật được dịch vụ bảo hiểm bằng mọi giá, kể cả hạ phí bảo hiểm
không tương xứng với rủi ro chấp nhận bảo hiểm, giảm miễn khấu trừ, giảm loại
trừ bảo hiểm, mở rộng rủi ro sang cả phạm vi của nghiệp vụ bảo hiểm khác.
- Thay vì đồng bảo hiểm cho 1 dự án, 1 công trình, do cạnh tranh nên các
DNBH giành giật nhau từng hạng mục công trình trong đó mức độ rủi ro của từng
hạng mục này hoàn toàn khác nhau.
- Một số dự án vay vốn ngân hàng nên chủ dự án phải chia nhỏ nhiều hạng
mục tương ứng với nguồn vốn và thời hạn vay vốn ngân hàng được phép làm cho DNBH
khó đánh giá được rủi ro riêng biệt cho từng hạng mục hoặc phải chấp nhận bảo
hiểm với mức phí chung của toàn bộ công trình với rủi ro riêng biệt cao.
- Một số công ty môi giới bảo hiểm đưa thêm cả những rủi ro loại trừ vào
rủi ro được bảo hiểm so với mẫu đơn chuẩn của thị trường quốc tế, nếu DNBH chấp
nhận bảo hiểm với loại rủi ro này chắc chắn sẽ không nhận được tiền bồi thường
của nhà tái bảo hiểm quốc tế.
- Mẫu đơn bảo hiểm Xây dựng–Lắp đặt do Hiệp hội ban hành ít được DNBH,
doanh nghiệp môi giới bảo hiểm và các chủ dự án, chủ đầu tư, chủ thầu áp dụng,
cần có sự tuyên truyền vận động tốt hơn.
II. Chương
trình hoạt động năm 2010
1. Bảo hiểm Con người
- Cần phát triển nhiều sản phẩm phục vụ cho phát triển du lịch trong và
ngoài nước thích hợp với đối tượng kinh doanh du lịch (lữ hành, sinh thái, lễ hội...).
- Cần phát triển sản phẩm bảo hiểm y tế và chăm sóc sức khỏe phù hợp với
từng hộ gia đình, từng doanh nghiệp (nhất là doanh nghiệp cần giữ đội ngũ lao
động có hàm lượng chất xám cao khó tuyển dụng mới) từng tầng lớp dân cư (chú
trọng đến tầng lớp trung lưu khá giả có nhu cầu cao hơn chế độ bảo hiểm y tế
bắt buộc).
- Cần phát triển sản phẩm bảo hiểm tai nạn con người với mức trách nhiệm
tương đương với nghĩa vụ trả nợ ngân hàng và phát triển kênh Bancassurance.
- Cần đẩy mạnh công tác quản lý rủi ro thông qua việc xét duyệt hồ sơ bồi thường
với những trường hợp thường xuyên nghỉ ốm nằm viện, điều trị nằm viện với bệnh
tật không phải nội trú, hàng loạt người lao động của một số cơ sở tham gia bảo
hiểm đi điều trị với cùng một loại bệnh…
2. Bảo
hiểm hàng hóa
- Các DNBH tiếp tục thực hiện nghiêm chỉnh thỏa thuận hợp tác trong lĩnh
vực bảo hiểm hàng hóa và những khuyến cáo về rủi ro cao trong lĩnh vực này;
- Cần tiếp tục trao đổi thông tin về những mặt hàng, cảng biển, khách hàng
hay xảy ra tổn thất, nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa qua trang web “diễn
đàn DNBH” của HHBHVN,
- Cần hợp tác với chủ hàng khuyến cáo các chủ tàu để xảy ra tổn thất thuộc
rủi ro đạo đức, nếu không khắc phục được thì chuyển sang thuê chủ tàu khác
chuyên chở vì các đội tàu đang ít việc,
- Đóng góp ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán thực hiện
pháp lệnh bắt giữ tàu biển gửi về HHBHVN trước 31/1/2010,
- Các DNBH hàng hóa cần hợp tác với các DNBH P&I đưa ra thỏa thuận về
nguyên tắc giải quyết tổn thất hàng hóa do tàu gây nên vừa thể hiện sự hợp tác
vừa giảm thời gian giải quyết tranh chấp, tránh được kiện tụng tới tòa án hoặc
bắt giữ tàu.
- Các DNBH có nhu cầu truy cập thông tin mạng Lloyd về hàng hóa tàu biển
cần hợp tác với Hiệp hội tổ chức làm mạng thông tin truy cập.
3. Bảo
hiểm Xe cơ giới
- Tiến hành tổng kết một năm thực hiện TT 126 nêu rõ những vấn đề tích cực
đến phát triển thị trường và gia tăng quyền lợi cho khách hàng và tai nạn đồng
thời nêu rõ những tồn tại và giải pháp kiến nghị với Bộ Tài chính sửa đổi bổ
sung TT 126 , Thông tư liên tịch số 35.
- Ban nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới cần xây dựng mẫu nội dung các thông
tin đề nghị cơ quan công an cung cấp trong vụ tai nạn giao thông để giảm bớt hồ
sơ thủ tục bồi thường.
- Tổ chức hội thảo về quản lý rủi ro đối với bảo hiểm xe cơ giới tại Thành
phố Hồ Chí Minh.
4.
Bảo hiểm Cháy nổ
- Tiếp tục góp ý kiến và đề xuất nội dung sửa đổi Quyết định 28 gửi về
HHBHVN trước ngày 31/1/2010.
5.
Bảo hiểm Tàu thủy
- Cần theo dõi nắm bắt cơ hội phục hồi và phát triển của vận tải biển và
đóng tàu để đẩy mạnh khai thác,
- Cần trang bị hệ thống thông tin quốc tế về lịch sử, định vị của tàu hoạt
động trên biển vừa quản lý rủi ro vừa cung cấp dịch vụ thông tin cho khách hàng
nhất là khách hàng có hàng hóa vận chuyển trên con tàu cần có những thông tin
đó,
- Cần đào tạo, tuyển dụng và nâng cao năng lực đội ngũ giám định và xử lý
tai nạn tàu biển, tàu sông, tàu cá có thể tự làm được với những vụ tổn thất
nhỏ, không phải thuê ngoài chi phí có lúc lớn hơn tiền bồi thường;
- Cần tiếp tục thảo luận mẫu đơn bảo hiểm tàu thủy nội địa để có thể thông
qua vào kỳ họp lần II/2010.
- Đóng góp ý kiến vào dự thảo Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán thực hiện
pháp lệnh bắt giữ tàu biển gửi về HHBHN trước ngày 31/1/2010,
- Các DNBH cần phối hợp với nhau đưa ra thỏa thuận giải quyết tranh chấp
tổn thất hàng hóa do các đội tàu Việt nam gây ra tránh khiếu kiện kéo dài hoặc đưa
nhau ra tòa án xét xử,
6. Bảo
hiểm Tài sản kỹ thuật
- Phổ biến rộng rãi mẫu đơn bảo hiểm Xây dựng – Lắp đặt của HHBHVN để chủ
dự án, chủ đầu tư, chủ thầu doanh nghiệp môi giới bảo hiểm áp dụng giảm bớt
cạnh tranh không lành mạnh trong đấu thầu bảo hiểm.
- Các DNBH nâng cao năng lực quản lý, nghiệp vụ kiểm soát nội bộ, đảm bảo
tăng trưởng bền vững, chấm dứt cạnh tranh không lành mạnh hạ phí bảo hiểm không
tương xứng với rủi ro được bảo hiểm (kể cả loại trừ, khấu trừ, mở rộng điều
khoản điều kiện)
- Các DNBH làm tốt hơn công tác tuyên truyền về bảo hiểm kỹ thuật trong đó
phản ánh kịp thời gương người tốt việc tốt tới hiện trường giải quyết thiên
tai, tai nạn, giải quyết bồi thường kịp thời đầy đủ, tác dụng của bồi thường
đối với cơ sở được bảo hiểm.
- Ban nghiệp vụ bảo hiểm Kỹ thuật cần xây dựng Bản thỏa thuận hợp tác
trong lĩnh vực bảo hiểm kỹ thuật trong năm 2010.
III. Chương trình
chung
- Các DNBH cần rà soát lại quy trình thủ tục giải quyết bồi thường của
từng nghiệp vụ bảo hiểm để báo cáo Bộ Tài chính và đăng tải trên trang web của
DNBH trong tháng 2/2010,
- Các DNBH cần đẩy mạnh tuyên truyền ý nghĩa tác dụng của bảo hiểm
tập trung vào những sự việc cụ thể của công việc: có mặt tại hiện trường nơi
xảy ra tổn thất, giám định tổn thất, giải quyết bồi thường cho những cơ sở mua
bảo hiểm, đề phòng hạn chế tổn thất,
- Các DNBH tiến hành đánh giá 10 năm thực hiện Luật kinh doanh bảo hiểm và
đóng góp ý kiến sửa đổi bổ sung Luật, đánh giá thực hiện chiến lược phát triển
thị trường bảo hiểm Việt Nam 2003 – 2010, xây dựng chiến lược 2011 – 2015 có
tính đến 2020.
- Hưởng ứng phong trào thi đua chào mừng 65 năm ngành tài chính do Bộ Tài
chính phát động,
- HHBHVN cần phối hợp với tổ chức đào tạo trong và ngoài nước và Cục Quản
lý giám sát bảo hiểm để tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ bảo hiểm./.