I - THỊ
TRƯỜNG BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ
Năm 2009, cơn bão
suy thoái kinh tế toàn cầu ảnh hưởng tới nền kinh tế xã hội Việt Nam. Nhiều cơ
sở sản xuất kinh doanh bị giảm sút về đầu ra tiêu thụ sản phẩm ở thị trường
trong nước và xuất khẩu nước ngoài bị thu hẹp. Không ít doanh nghiệp đã phải
cắt giảm sản xuất kinh doanh, cắt giảm lao động hoặc cố gắng duy trì lực lượng
lao động nhưng không đủ ngày công hàng tháng. Tình hình này ảnh hưởng nhiều tới
khả năng tài chính đóng phí bảo hiểm để tham gia bảo hiểm cho tài sản, trách
nhiệm, gián đoạn kinh doanh và bảo hiểm cho người lao động. Các ngành nghề gặp
khó khăn trong khi có giá trị tài sản lớn và đóng phí bảo hiểm nhiều bao gồm:
các cơ sở đóng tàu, kinh doanh vận tải biển và thủy nội địa, hàng không, than
khoáng sản, dầu khí, thép, xi măng. Chính phủ đã có nhiều giải pháp kích cầu,
trong đó có hỗ trợ lãi suất cho vay 4%/năm, giãn thuế thu nhập cá nhân và thuế
thu nhập doanh nghiệp. Các giải pháp trên đã mang lại hiệu quả, nền kinh tế
Việt Nam
là một trong số ít nền kinh tế của các quốc gia trên thế giới có tăng trưởng
dương 3,1%.
Doanh thu phí bảo
hiểm Phi nhân thọ Quý I/2009 đạt 2.992 tỉ đồng, tăng 9,27% so với cùng kì năm
2008, thấp hơn so với tốc độ tăng trưởng cùng kì 2008 tới 40%.
Bảo hiểm xe cơ giới
dẫn đầu doanh thu với 964 tỉ đồng, tăng 10,33% so với cùng kì. Số tiền đã bồi
thường là 381 tỉ đồng, chiếm 39,6%.
Bảo hiểm xây dựng
lắp đặt đạt doanh thu 363 tỉ đồng, tăng trưởng 50% so với cùng kì. Số tiền đã
bồi thường là 67 tỉ đồng, chiếm 18,3%.
Bảo hiểm y tế và
tai nạn con người đạt doanh thu 360 tỉ đồng, tăng 21,18% so với cùng kì. Số
tiền đã bồi thường là 181 tỉ đồng, chiếm 50,3%.
Bảo hiểm thân tàu
và trách nhiệm dân sự chủ tàu đạt doanh thu 341 tỉ đồng, tăng 20,5% so với cùng
kì. Số tiền đã bồi thường là 90,7 tỉ đồng, chiếm 26,7%.
Bảo hiểm cháy nổ và
mọi rủi ro đặc biệt đạt doanh thu 259 tỉ đồng, tăng 24%, trong đó Bảo hiểm cháy
nổ bắt buộc đạt 35 tỉ đồng, tăng 59% so với cùng kì.
Bảo hiểm hàng hóa
đạt 179 tỉ đồng, giảm 15%, Bảo hiểm hàng không đạt 122 tỉ đồng, giảm 59%; Bảo
hiểm máy móc thiết bị đạt 15 tỉ đồng, tăng 118%, Bảo hiểm thiết bị điện tử đạt
11,6 tỉ đồng, tăng 83%; Bảo hiểm dầu khí đạt 265 tỉ đồng, tăng 94%; Bảo hiểm
mọi rủi ro tài sản đạt 224 tỉ đồng, tăng 20%.
Nằm trong top 10
doanh nghiệp có doanh thu cao nhất là Bảo Việt 822 tỉ đồng, giảm 8,99% so với
cùng kì; PVI đạt 709 tỉ đồng, tăng 25,74%, Bảo Minh đạt 447 tỉ đồng, giảm 13%;
PJICO đạt 215 tỉ đồng, giảm 14,23%; PTI đạt 75,5 tỉ đồng, tăng 11,5%; MIC 74 tỉ
đồng, tăng 293%; Viễn Đông đạt 62 tỉ đồng, giảm 1,17%; Bảo Long đạt 61,7 tỉ
đồng, tăng 19,5%; Hàng không đạt 61 tỉ đồng (mới hoạt động); SVI đạt 59,5 tỉ
đồng, tăng 207%.
Nhìn chung các
nghiệp vụ bảo hiểm có doanh thu lớn chiếm tỉ trọng cao có tốc độ tăng trưởng
chậm lại so với cùng kì 2008. Các doanh nghiệp bảo hiểm có doanh thu cao chiếm
thị phần lớn đã có tốc độ tăng trưởng âm so với cùng kì như Bảo Việt, Bảo Minh,
PJICO. Điều này phần nào phản ánh khó khăn của thị trường bảo hiểm Phi nhân thọ
giai đoạn đầu năm 2009.
II –
THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM NHÂN THỌ
Tình hình chung,
trong 3 tháng đầu năm 2009, tình hình kinh tế xã hội Việt Nam bị ảnh
hưởng nặng nề của suy thoái toàn cầu. Tăng trưởng GDP mới đạt 3,1%. Nhiều cơ sở
sản xuất kinh doanh hoạt động cầm chừng, thu nhập người lao động bị giảm sút,
hoạt động đầu tư vào tiền gửi tiết kiệm, chứng khoán, bất động sản có nhiều rủi
ro khả năng sinh lời không cao. Điều này ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh
bảo hiểm Nhân thọ. Chính phủ có nhiều giải pháp kích cầu giữ được kinh tế ổn
định đời sống người lao động. Các doanh nghiệp bảo hiểm Nhân thọ đã nỗ lực
tuyên truyền, giải thích, trợ giúp khách hàng để tiếp tục duy trì hợp đồng bảo
hiểm. Đặc biệt các doanh nghiệp đưa ra nhiều sản phẩm bảo hiểm với số tiền bảo
hiểm tích lũy lớn bảo tức cao mức độ bảo vệ rủi ro cho người tham gia bảo hiểm
tốt hơn nên đã tiếp tục khai thác được nhiều hợp đồng bảo hiểm, tạo ra được
doanh thu 2.514 tỉ đồng tăng 7% so với năm 2008. Đây là 1 kết quả đáng khích lệ
trong bối cảnh khó khăn chung của đất nước và thế giới.
1. Số lượng hợp đồng bảo hiểm:
Số
lượng hợp đồng khai thác mới trong 03 tháng 2009 giảm hơn 10% so với cùng kỳ
năm ngoái. Tổng số lượng hợp đồng khai thác mới trong kỳ đạt 114.575 hợp đồng
trong đó Prudential khai thác được 44.130 hợp đồng, Bảo Việt Nhân thọ là 32.060
hợp đồng, AIG Life là 10,092 hợp đồng.
Số
lượng hợp đồng khôi phục hiệu lực trong kỳ là 21.425 hợp đồng tăng 29% so với
cùng kỳ năm ngoái. Các doanh nghiệp có số lượng hợp đồng khôi phục cao là
Prudential: 18.786 hợp đồng, Dai-ichi Life là 1.299 hợp đồng, AIG Life là 526
hợp đồng
Số
lượng hợp đồng hết hiệu lực trong kỳ là 151.052 hợp đồng tăng 15%. Các doanh
nghiệp có số hợp đồng hết hiệu lực nhiều trên thị trường là Prudential với
61.971 hợp đồng, Bảo Việt Nhân thọ là 52.966 hợp đồng, AIG Life là 17.363 hợp
đồng
Tổng số
lượng hợp đồng có hiệu lực cuối kỳ là 3.828.701 hợp đồng giảm 1% so với cùng kỳ
năm ngoái. Các doanh nghiệp có số lượng hợp đồng có hiệu lực lớn là Prudential
1.566.976, Bảo Việt Nhân thọ là 1.535.125 hợp đồng, Manulife là 254.312 hợp
đồng.
Cơ cấu các loại hình sản phẩm khai thác mới chiếm tỉ
trọng cao là sản phẩm hỗn hợp với 63,9%, sản phẩm tử kỳ chiếm 16,9%, sản phẩm
liên kết đầu tư (gồm liên kết chung và liên kết đơn vị) chiếm 15.6%. Sản phẩm
hỗn hợp do tính bảo vệ đa dạng, cung cấp nhiều lợi ích vẫn là dòng sản phẩm
được ưa chuộng nhất trên thị trường Việt Nam. Các sản phẩm đầu tư cũng là
dòng sản phẩm được chú ý khi tỉ trọng khai thác tăng lên hơn 15,6% chỉ trong 02
năm kể từ khi được phép triển khai, thể hiện sự thay đổi về nhu cầu đối với
hình thức bảo hiểm – đầu tư của khách hàng. Sự kết hợp bán các sản phẩm tử kỳ
bằng các kênh bán hàng phi truyền thống (bán hàng từ xa, cung cấp kèm với sản
phẩm tín dụng cá nhân qua kênh ngân hàng) đang tạo ra sức bật mới đối với dòng
sản phẩm này.
2. Số tiền bảo hiểm:
Tổng mức trách
nhiệm mà các DNBH Nhân thọ là 273.585 nghìn tỉ đồng tăng 14% so với cùng kỳ năm
ngoái. Đây là một trong những cách thức mà các DNBH Nhân thọ đang sử dụng để
vượt qua những khó khăn hiện nay: Tung ra nhiều loại hình sản phẩm có mức độ
bảo vệ cao hơn, nhiều lớp bảo vệ và đa dạng hơn với phí rẻ tương đối (nếu tách
rời từng lớp bảo vệ độc lập) nhằm nâng cao tính hiệu quả khai thác của hợp đồng
bảo hiểm trước tình hình khai thác mới ngày càng khó khăn.
Các doanh nghiệp có tổng mức trách nhiệm cao
trên thị trường bảo hiểm là: Prudential 91 nghìn tỉ, Bảo Việt Nhân thọ là hơn
61 ngàn tỉ, AIG là 23 ngàn tỉ đồng.
3.
Phí bảo hiểm:
Phí bảo hiểm định
kỳ năm đầu trong 3 tháng đầu năm 2009 đạt 452 tỉ đồng tăng 4% so với cùng kỳ
năm trước, phí bảo hiểm đóng một lần là 12,1 tỉ đồng tăng 412% khiến cho tổng
phí khai thác mới trong 03 tháng đạt 461,1 tỉ đồng tăng 5% so với cùng kỳ năm
trước. Dẫn đầu về phí bảo hiểm khai thác mới là Prudential với 161,7 tỉ đồng
giảm 15% so với cùng kỳ năm trước, Bảo Việt Nhân thọ có phí bảo hiểm khai thác
mới là 105,9 tỉ đồng, Manulife là 55,3 tỉ đồng.
Tổng phí bảo hiểm
toàn thị trường là: 2.514 tỉ đồng, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước. Các doanh
nghiệp có thị phần lớn trên thị trường là: Prudential với 996 tỉ đồng chiếm
39,63% thị phần, Bảo Việt Nhân thọ với 858 tỉ đồng chiếm 34,95% thị phần,
Manulife với 261 tỉ, chiếm 10,4% thị phần.
Rõ ràng sự chuyển
hướng về sản phẩm có lớp bảo vệ cao và đa dạng đang tạo ra một hướng đi tích
cực đối với thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam trong hoàn cảnh khó khăn chung
của nền kinh tế đang tác động tới hoạt động chi tiêu của các hộ gia đình.
4.
Trả tiền bảo hiểm:
Số tiền các doanh
nghiệp bảo hiểm chi trả quyền lợi cho các khách hàng trong 03 tháng đầu năm
2009 là 629,6 tỉ đồng. Các doanh nghiệp bảo hiểm có số tiền chi trả cao cho
khách hàng gồm Bảo Việt là 410 tỉ đồng, Prudential với 121 tỉ đồng, AIG Life là
27,8 tỉ đồng.
Tổng số giá trị
hoàn lại do hợp đồng hủy trước hạn là 352 tỉ đồng, với số hợp đồng hết hiệu lực
cao nhất Prudential cũng là doanh nghiệp có giá trị hoàn lại cao nhất thị
trường với 128 tỉ đồng, Bảo Việt Nhân thọ là 126 tỉ đồng tiếp theo là Manulife
44 tỉ đồng.
5. Số
lượng đại lý bảo hiểm.
Tính đến hết tháng
3 năm 2009, Tổng số lượng đại lý có mặt trên thị trường là 72.988 người tăng
5,4% so với cùng kỳ năm trước. Các doanh nghiệp có số lượng đại lý cao nhất là
Prudential 24,637 người, Bảo Việt Nhân thọ là 15,484 người, Dai-ichi Life là
10.849 người.
Số lượng đại lý mới
tuyển dụng trong 03 tháng đầu năm 2009 là: 16.410 người tăng 16% so với cùng kỳ
năm ngoái, các doanh nghiệp bảo hiểm có số lượng đại lý mới tuyển dụng nhiều
nhất thị trường theo thứ tự là: Prudential, AIG Life và Dai-ichi Life.