Phùng Đắc Lộc - Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam

 Năm 2011, ngoại trừ những khó khăn của nền kinh tế quốc tế và ảnh hưởng của lạm phát, Việt Nam còn phải đối mặt với khó khăn của một nước vừa chạm mốc thu nhập trung bình. Đó là sự giảm sút đáng kể sự trợ giúp từ ngoại lực của các nước và tổ chức kinh tế xã hội, tài chính, tín dụng quốc tế. Lợi thế về giá nhân công rẻ không còn, làm giảm sức cạnh tranh vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, giảm đáng kể vốn FDI. Sự hỗ trợ ưu đãi các khoản tài chính tín dụng cho các nước chậm phát triển thu nhập thấp đối với Việt Nam cũng vì thế mà bị ảnh hưởng đáng kể, làm giảm sút nguồn vốn ODA. Như vậy nền kinh tế Việt Nam muốn phát triển cần phải dựa chủ yếu vào nguồn nội lực, trong đó có vốn đầu tư toàn xã hội. Kịch bản phát triển kinh tế năm 2012 đã chỉ ra rằng nếu phát triển GDP từ 5,6% đến 6%  cần tăng trưởng tín dụng trên 15%; phát triển GDP 7% cần tăng trưởng tín dụng 25%. Tuy nhiên chúng ta cần kiềm chế lạm phát nên không thể tăng trưởng tín dụng trên mức 20% được. Trong năm tới, chúng ta cần phải kiềm chế lạm phát, cơ cấu lại nền kinh tế, hệ quả tất yếu là cắt giảm đầu tư vào những lĩnh vực kém hiệu quả, 1 số tập đoàn kinh tế sẽ rút dần ra khỏi việc đầu tư ngoài ngành.

Nhìn lại năm 2011, đầu tư FDI, ODA, đầu tư công, đầu tư từ tín dụng có tốc độ tăng trưởng đã chậm hơn so với tăng trưởng của năm 2010. Dự báo năm 2012 các chỉ số nguồn lực nói trên sẽ tăng trưởng không đáng kể so với năm 2011.

Những nguồn lực nói trên đã góp phần tăng trưởng tài sản mua sắm thêm và tài sản đưa vào trong quá trình xây dựng lắp đặt, từ đó tăng trưởng bảo hiểm tài sản và bảo hiểm xây dựng lắp đặt. Năm 2011, bảo hiểm cho các công trình xây dựng lắp đặt giảm sút nghiêm trọng khi cắt giảm đầu tư công, thắt chặt tín dụng, giảm ODA, FDI và một số công trình xây dựng lắp đặt tạo ra tăng trưởng năm 2010 sang năm 2011 đã hoàn thành, không còn có nhu cầu bảo hiểm.

Bảo hiểm tài sản (Bảo hiểm cháy nổ và các rủi ro đặc biệt ) giảm sút ít hơn do có một số công trình xây dựng lắp đặt năm 2010 đã hoàn thành, sang năm 2011 chuyển thành tài sản có nhu cầu bảo hiểm. Riêng các công trình xây dựng lắp đặt cầu đường, bến cảng khi hình thành xong không tham gia bảo hiểm cho loại tài sản này. Đây là một thông lệ chưa được tốt của Việt Nam. Khi không mua bảo hiểm thì đường xá, cầu cống bị lũ lụt cuốn trôi gây hư hỏng lại phải lấy tiền từ ngân sách nhà nước để tái tạo lại.

Để tăng trưởng Bảo hiểm tài sản thì trước hết tài sản tăng thêm hàng năm phải trên 10%, đủ bù đắp chi phí khấu hao tài sản bình quân 10% năm cho những tài sản đang sử dụng. Vì vậy tăng trưởng Bảo hiểm tài sản trong những năm đầu tiên bước vào "bẫy trung bình" sẽ là 1 thách thức với Việt Nam nói chung và ngành bảo hiểm nói riêng. Nói 1 cách khác, giai đoạn trước mặt 2012 – 2015, Bảo hiểm tài sản đang gặp những khó khăn nhất định, một miếng ngon mà các Doanh nghiệp Bảo hiểm đã và đang đua nhau "hớt váng" và cạnh tranh gay gắt. Để bù đắp được sự thiếu hụt doanh thu về Bảo hiểm tài sản, xây dựng lắp đặt chững lại, thậm chí giảm sút, các Doanh nghiệp Bảo hiểm cần chú trọng khai thác lĩnh vực Bảo hiểm phi tài sản.

Trước mắt, các Doanh nghiệp Bảo hiểm cần khai thác sản phẩm bảo hiểm mà các văn bản pháp quy mới ban hành mở rộng thêm phân khúc thị trường, sản phẩm Bảo hiểm mới bao gồm: Bảo hiểm nông nghiệp (QĐ 315/CP), Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu (QĐ 2011/CP), Bảo hiểm trách nhiệm cơ sở khám chữa bệnh (NĐ 120), Bảo hiểm trách nhiệm cơ sở quản lý, khai thác, sử dụng chất phóng xạ hạt nhân.

Ngay từ bây giờ, các Doanh nghiệp Bảo hiểm cần chú trọng đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển sản phẩm và khai thác các sản phẩm bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, trách nhiệm người sử dụng lao động khi người lao động có lỗi gây thiệt hại cho khách hàng, bảo hiểm trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh du lịch lữ hành trong nước và quốc tế, bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm gây thiệt hại cho người tiêu dùng, các sản phẩm liên quan đến sức khỏe (ốm đau, thương tật, tử vong…).

Giai đoạn tiếp theo 2015-2020 khi nền kinh tế được cơ cấu lại, sự thay đổi về chất sẽ tạo ra sự tăng trưởng đột biến của những ngành nghề có thế mạnh nói riêng và nền kinh tế nói chung sẽ tạo điều kiện để thị trường Bảo hiểm phát triển và đáp ứng nhu cầu Bảo hiểm của sự tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.

Cùng với sự thay đổi về cung- cầu bảo hiểm nói trên là sự đòi hỏi phải tái cơ cấu lại ngành Bảo hiểm. Mỗi Doanh nghiệp Bảo hiểm phải biết thế mạnh của mình để chiếm lĩnh thị trường, thị phần, không nên đi sâu vào những thị phần, sản phẩm bảo hiểm mà mình yếu thế hơn đối thủ cạnh tranh hoặc giành giật khách hàng bằng con đường hạ phí, mở rộng điều khoản, điều kiện kém hiệu quả. Một khi các tập đoàn kinh tế rút vốn ra khỏi lĩnh vực ngoài ngành, nhất là lĩnh vực tài chính, ngân hàng, Bảo hiểm theo chủ trương tái cơ cấu lại Doanh nghiệp Bảo hiểm của Chính phủ thì tình trạng cạnh tranh trên thị trường sẽ đi vào chiều sâu, doanh nghiệp nào giữ được khách hàng bằng dịch vụ tốt sẽ thắng lợi.